Nedir?
Periodontitis, diş eti iltihabının dişi çevreleyen kemiğe ilerlemiş halidir. Diş eti ile diş arasında "cep" adı verilen boşluklar oluşur; bakteri bu ceplerin içinde fırçanın ulaşamayacağı derinlikte çoğalır ve kemiği eritir.
Kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez. Tedavinin amacı kaybı geri almak değil, durdurmaktır; bu yüzden erken müdahale her şeyi değiştirir. Diş sallanmaya başladığında hastalık çoktan ileri evrededir.
Belirtiler
Bu belirtilerin hepsinin birden görülmesi gerekmez.
Neden olur?
- 01
Tedavi edilmemiş diş eti iltihabı
Periodontitisin neredeyse tamamı, yıllarca göz ardı edilmiş bir gingivitisin devamıdır.
- 02
Sigara
En güçlü tek risk faktörüdür. Hem hastalığın hızını artırır hem de tedaviye yanıtı belirgin şekilde düşürür.
- 03
Diyabet
İlişki çift yönlüdür: kontrolsüz diyabet diş eti hastalığını ağırlaştırır, diş eti enfeksiyonu da kan şekeri kontrolünü zorlaştırır.
- 04
Genetik yatkınlık
Bazı kişilerde aynı miktar plak çok daha yıkıcı bir bağışıklık yanıtı tetikler. Ailesinde erken diş kaybı olanlar daha sık kontrol edilmelidir.
Nasıl ilerler?
- Evre 1
Başlangıç
Cep derinliği 3–4 mm. Kanama var, kemik kaybı henüz sınırlı. Bu evrede durdurulabilir.
- Evre 2
Orta
Cep derinliği 5–6 mm. Diş eti çekilmeye, dişler uzamış görünmeye başlar.
- Evre 3
İleri
Cep 7 mm ve üzeri. Dişlerde hareketlilik, yer değiştirme ve kayıp riski.
Nasıl tedavi edilir?
İlk aşama cerrahi olmayan tedavidir: diş eti ceplerinin derin temizliği (kürtaj / kök yüzeyi düzleştirme). Bölge lokal anestezi ile uyuşturulur ve genellikle iki–dört seansa bölünür.
Cepler kapanmazsa cerrahi tedavi veya kemik grefti gündeme gelir. Diş kaybı yaşandıysa implant bir seçenektir; ancak implantın yerleştirilebilmesi için önce diş eti hastalığının kontrol altına alınmış olması şarttır.
- Dişlerde belirgin sallanma veya yer değiştirme
- Diş etinden kendiliğinden gelen iltihap akıntısı
Nasıl önlenir?
- Diş eti kanamasını asla "geçer" diye beklemeyin; periodontitise giden yol buradan geçer
- Sigarayı bırakmak, tedaviye vereceğiniz yanıtı doğrudan iyileştirir
- Diyabetiniz varsa kan şekeri kontrolünü diş eti tedavisinin parçası sayın
- Tedavi sonrası üç–altı ayda bir periodontal kontrol; standart altı aylık kontrol yeterli değildir
Sık sorulan sorular
- Kaybedilen kemik geri gelir mi?
- Kendiliğinden gelmez. Sınırlı bazı defektlerde greft ve rejeneratif tekniklerle kısmi kazanım mümkündür, ancak bu her vakada uygulanamaz.
- Periodontitis bulaşıcı mıdır?
- Hastalığın kendisi bulaşmaz, ancak sorumlu bakteriler tükürük yoluyla aktarılabilir. Aile içinde bir kişide ileri diş eti hastalığı varsa diğerlerinin de kontrol edilmesi mantıklıdır.
- Diş eti hastalığı varken implant yapılabilir mi?
- Aktif hastalık varken yapılmaz. Aynı bakteriler implant çevresinde de kemik kaybına (peri-implantitis) yol açar. Önce diş eti sağlığı sağlanır, sonra implant planlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.