Nedir?
Bruksizm, dişlerin bilinçsizce sıkılması veya birbirine sürtülmesidir. Uyku sırasında ortaya çıkan biçimi en yaygın olanıdır ve kişi genellikle durumdan haberdar değildir; ilk uyarı çoğu zaman eşin duyduğu ses ya da hekimin fark ettiği aşınma yüzeyleridir.
Uygulanan kuvvet normal çiğneme kuvvetinin birkaç katına çıkabilir ve saatlerce sürebilir. Sonuç: düzleşen diş yüzeyleri, mine kırıkları, artan hassasiyet, çene kaslarında sabah ağrısı ve porselen restorasyonlarda kırılma.
Belirtiler
Bu belirtilerin hepsinin birden görülmesi gerekmez.
Neden olur?
- 01
Stres ve kaygı
En sık ilişkilendirilen etkendir; yoğun dönemlerde belirtilerin arttığı sık bildirilir.
- 02
Uyku bozuklukları
Uyku apnesi ile bruksizm arasında güçlü bir ilişki vardır; horlama eşlik ediyorsa araştırılmalıdır.
- 03
Kapanış uyumsuzluğu
Dişlerin düzgün oturmaması, çenenin gece boyunca "rahat pozisyon arayışına" yol açabilir.
- 04
Kafein, alkol ve bazı ilaçlar
Uyku mimarisini bozan maddeler gece sıkma sıklığını artırır.
Nasıl tedavi edilir?
Temel tedavi gece plağıdır. Plak sıkmayı durdurmaz ancak kuvveti dağıtarak dişleri, çene eklemini ve varsa porselen restorasyonları korur. Ölçüyle kişiye özel hazırlanan sert plaklar, hazır satılan yumuşak modellerden belirgin şekilde daha etkilidir.
Aşınma ilerlemişse kaybedilen diş boyu kompozit veya kaplama ile geri kazandırılır. Kas ağrısı ön plandaysa fizik tedavi, gevşeme egzersizleri veya botoks uygulaması değerlendirilebilir. Aşınmış dişler restore edilmeden önce mutlaka koruma sağlanmalıdır; aksi halde yeni yapılan iş de kırılır.
Nasıl önlenir?
- Akşam saatlerinde kafeini ve alkolü sınırlayın
- Gün içinde dişlerinizin temas edip etmediğini fark etmeye çalışın; dinlenme halinde temas etmemelidir
- Kaplama veya lamina yaptırdıysanız gece plağını pazarlık konusu saymayın
- Horluyorsanız uyku değerlendirmesi isteyin
Sık sorulan sorular
- Gece plağı diş sıkmayı tedavi eder mi?
- Hayır, alışkanlığı ortadan kaldırmaz. Görevi kuvveti dağıtarak dişleri ve eklemi hasardan korumaktır; bu da uzun vadede en belirleyici müdahaledir.
- Diş sıkma baş ağrısı yapar mı?
- Evet. Şakak bölgesindeki çiğneme kası aşırı çalıştığında sabahları şakaklardan başlayan baş ağrısı tipiktir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.